Το δημογραφικό πρόβλημα, αλλά και η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής προβληματίζουν τις πρυτανικές αρχές σε όλη τη χώρα που βλέπουν τα αμφιθέατρα να «αδειάζουν» από φοιτητές όσο περνάνε τα χρόνια.
Η πραγματικότητα αυτή φαίνεται ότι προκαλεί αναδιάταξη του χάρτη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης – ενδεικτικά με αλλαγές σε ξεπερασμένα αντικείμενα σπουδών- όπως αναφέρει η Καθημερινή.
Οι τόνοι των πρυτάνεων που μίλησαν είναι δραματικοί, ζητώντας διάλογο από την Πολιτεία και την ακαδημαϊκή κοινότητα. Το πρόβλημα θα είναι οξύτερο στα περιφερειακά ιδρύματα.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2008 πριν από την έναρξη της οικονομικής κρίσης οι γεννήσεις ανήλθαν σε 118.302. Από το 2009 ο αριθμός των γεννήσεων άρχισε να μειώνεται κάθετα, σε συνδυασμό και με την εξωτερική μετανάστευση είτε Ελλήνων, κυρίως νέων και σε αναπαραγωγική ηλικία, είτε μεταναστών που είχαν εγκατασταθεί στην Ελλάδα. Ως αποτέλεσμα, το 2020 οι γεννήσεις στην Ελλάδα έφτασαν τις 84.764. Το 2022 και το 2023 οι γεννήσεις σημείωσαν περαιτέρω μείωση, σε 76.095 και 71.455, ενώ το 2024 ήταν 62.500.
Νέα δεδομένα δημιουργεί, παράλληλα, και η λειτουργία των μη κρατικών πανεπιστημίων τα οποία εκτιμάται ότι θα απορροφήσουν περίπου το 10% των νέων φοιτητών.
«Πρέπει να ξεκινήσει διάλογος για την αναδιάρθρωση του ακαδημαϊκού χάρτη, με στόχο να δημιουργηθούν λιγότερα αλλά ισχυρότερα πανεπιστήμια» υποστηρίζει ο πρύτανης του Πανεπιστήμιου Πατρών, Χρήστος Μπούρας ενώ στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η η πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου, Χριστίνα Κουλούρη: «Θα πρέπει τα ΑΕΙ να έχουν την ευελιξία να αποφασίζουν ποια τμήματα θα δημιουργούν και ποια θα αντικαθιστούν, με στόχο να είναι πιο ανταγωνιστικά. Το θέμα είναι πολυπαραγοντικό. Για παράδειγμα, νέα τμήματα με αντικείμενο υψηλής ζήτησης, όπως η Νομική, σε περιφερειακά ΑΕΙ θα προσείλκυαν υποψηφίους».