«Φουσκωμένος» σε σχέση με πέρυσι είναι κατά μέσο όρο ο φόρος που καλούνται να πληρώσουν φέτος οι φορολογούμενοι με χρεωστικό εκκαθαριστικό. Τα στοιχεία από τις δηλώσεις που έχουν υποβληθεί μέχρι στιγμής, δείχνουν ότι ο μέσος φόρος έχει «απογειωθεί» ήδη στα 1.200 ευρώ καταγράφοντας αύξηση πάνω από 30% σε σύγκριση με πέρυσι σε αντίστοιχο αριθμό χρεωστικών φορο-δηλώσεων.
Το «άλμα» του μέσου φόρου συνδέεται με την αύξηση των δηλωθέντων εισοδημάτων αλλά και με το νέο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών το οποίο μοιράζει φέτος έξτρα «επιβαρύνσεις» 550 εκατ. ευρώ στους φορολογούμενους με εισοδήματα από επιχειρηματική δραστηριότητα.
«Φωτιά και λάβρα»
Τα «ραβασάκια» που λαμβάνουν οι επαγγελματίες είναι «φωτιά και λάβρα» καθώς πάνω από τους μισούς πιάνονται στην παγίδα του τεκμαρτού εισοδήματος. Για παράδειγμα κομμωτήριο δήλωσε φέτος καθαρά κέρδη 4.927 ευρώ και θα είχε φόρο 492 ευρώ. Το νέο σύστημα, όμως, έβγαλε ελάχιστο καθαρό εισόδημα 16.257,96 ευρώ εκτοξεύοντας το φόρο στα 2.276,54 ευρώ, σχεδόν πέντε φορές πάνω. Τόσο ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης όσο και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης έχουν αφήσει ανοιχτό παράθυρο για διορθώσεις και κινήσεις αποκατάστασης πιθανών αδικιών στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών χωρίς να αλλάζει όμως ο πυρήνας του μέτρου.
Εκκαθαριστικά
Μέχρι στιγμής έχουν υποβληθεί 2.226.295 φορολογικές δηλώσεις σε σύνολο περίπου 6,6 εκατ. δηλώσεων που υπολογίζεται ότι θα υποβληθούν φέτος με την «ακτινογραφία» να δείχνει τα εξής:
– Για 636.498 φορολογικές δηλώσεις ή το 28,59% του συνόλου, τα εκκαθαριστικά είναι χρεωστικά με το ποσό του φόρου να ανέρχεται συνολικά σε 760,96 εκατ. ευρώ εκατ. ευρώ και το μέσο φόρο να διαμορφώνεται στα 1.195 ευρώ.
– Για 476.206 δηλώσεις ή το 21,93% του συνόλου το εκκαθαριστικό είναι πιστωτικό με τη συνολική επιστροφή φόρου να ανέρχεται σε 148,36 εκατ. ευρώ ή 311,59 ευρώ κατά μέσο όρο.
– Μία στις δυο δηλώσεις που έχουν υποβληθεί είναι μηδενική.
Προσφυγή στο ΣτΕ
Κατατέθηκαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας, αιτήσεις ακυρώσεως του φορολογικού νόμου 5073/2023, με την οποία θεσμοθετήθηκε τεκμαρτό φορολογητέο εισόδημα για τους ελεύθερους επαγγελματίες και επιστήμονες. Η Συντονιστική Επιτροπή Ελευθέρων Επαγγελματιών – Επιστημόνων – Επαγγελματοβιοτεχνών – Εμπόρων ζητάει από το ΣτΕ να ακυρωθεί ο τρόπος θεσμοθέτησης του τεκμαρτού φορολογητέου εισοδήματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες και επιστήμονες.
Tην ίδια ώρα, έξω από το Συμβούλιο της Επικρατείας συγκεντρώθηκαν τη Δευτέρα ελεύθεροι επαγγελματίες, επιστήμονες και έμποροι που εξέφρασαν την αντίθεσή τους στις διατάξεις του νόμου. Μετά την κατάθεση, αντιπροσωπεία επισκέφθηκε την πρόεδρο του ΣτΕ Ευαγγελία Νίκα και ζήτησε οι αιτήσεις ακύρωσης να εισαχθούν προς συζήτηση στην Ολομέλεια του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου.
Γ. Βερβεσός
Μετά την κατάθεση των αιτήσεων ακυρώσεως ο κ. Βερβεσός (πρόεδρος της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος) δήλωσε: «Για μας είναι αγώνας αξιοπρέπειας και επιβίωσης. Αν κρίνουμε από τις δηλώσεις του πρωθυπουργού και του υπουργού Οικονομικών, η κυβέρνηση δεν έλαβε το μήνυμα των ευρωεκλογών, αλλά το ερμηνεύουν κατά το δοκούν. Ο νόμος πρέπει να αποσυρθεί και να ξεκινήσει διάλογος, εξ αρχής, με τους φορείς των ελευθέρων επαγγελματιών και επιστημόνων. Θα συνεχίσουμε τον αγώνα και στα δικαστήρια και στην κοινωνία».
Γ. Χατζηθεοδοσίου
Για την προσφυγή στη Δικαιοσύνη ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, δήλωσε: «Είμαστε εδώ σήμερα για να καταθέσουμε την προσφυγή έναντι ενός άδικου νόμου. Έναν νόμο με τον οποίο ουσιαστικά η κυβέρνηση σπρώχνει προς το κλείσιμο χιλιάδες επιχειρήσεις. Είμαστε πεπεισμένοι ότι ο νόμος αυτός θα καταπέσει ως αντισυνταγματικός αλλά κυρίως ο αγώνας μας είναι η σωτηρία των επιχειρήσεων, γιατί δεν μπορούμε να φανταστούμε μία χώρα στην οποία οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα λείπουν από την οικονομία. Είναι ένας αγώνας λοιπόν για να επιβιώσουν όχι μόνο οι επιχειρήσεις αλλά οι οικογένειες όλων αυτών, γιατί θυμίζω ότι στη χώρα μας το 90% των επιχειρήσεων είναι οικογενειακές επιχειρήσεις».
Δ. Μουλιάτος
O πρόεδρος της Παναττικής Ομοσπονδίας Σωματείων Πωλητών Λαϊκών Αγορών, Δημήτρης Μουλιάτος τόνισε ότι: «Για τον κλάδο των λαϊκών αγορών, ο αγώνας αυτός είναι αγώνας επιβίωσης των λαϊκών αγορών απέναντι σε έναν άδικο φορολογικό νόμο που έρχεται να φορολογήσει με τρόπο τεκμαρτό απολύτως ανύπαρκτα εισοδήματα, γεγονός που μας οδηγεί στον αφανισμό. Αυτό λοιπόν εμείς οι άνθρωποι των λαϊκών αγορών δεν θα το αποδεχτούμε και θα αγωνιστούμε μέχρι να πάρουμε πίσω την επαγγελματική μας αξιοπρέπεια».
Αιτήσεις ακύρωσης
Στις αιτήσεις ακύρωσης που κατατέθηκαν στο ΣτΕ, μεταξύ των άλλων, υποστηρίζονται τα εξής:
1. Η αντίθεση του τεκμηρίου, που θεσπίζουν οι διατάξεις των άρθρων 15 επ. του Ν. 5073/2023, στις συνταγματικές αρχές της ισότητας των πολιτών ενώπιον των δημόσιων βαρών, της αναλογικότητας και της παροχής πλήρους και αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, καθότι αντιμετωπίζει τους ελεύθερους επαγγελματίες ως μισθωτούς, ενώ πρόκειται περί διαφορετικών κατηγοριών φορολογουμένων, όπως, άλλωστε, και το ίδιο το ΣτΕ έχει κρίνει.
Ταυτόχρονα, η αμφισβήτηση του τεκμηρίου, μέσω της προβλεπόμενης διαδικασίας υποβολής σε φορολογικό έλεγχο, καθιστά το τεκμήριο επί της ουσίας αμάχητο και αλλοιώνεται η έννοια, η λογική και η φύση του φορολογικού ελέγχου.
2. Η υπέρβαση των ορίων της νομοθετικής εξουσιοδότησης του άρθρου 28Α παρ. 5 του Ν. 4172/2013 από την υπ’ αριθ. A.1055/2024 απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, η οποία ουσιαστικά επεκτείνει τον έλεγχο και σε προηγούμενα φορολογικά έτη και σε άλλα φορολογικά αντικείμενα, πέραν της φορολογίας εισοδήματος.
3. Το τεκμήριο του ελάχιστου ετήσιου εισοδήματος, κατ’ άρθρο 28Α του Ν. 4172/2013, δεν είναι συνταγματικά ανεκτό, καθόσον δεν αφορά εξωτερικές ενδείξεις ή στοιχεία άμεσα συναρτώμενα με το τεκμαιρόμενο συμπέρασμα, όπως απαιτεί η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, αλλά βασίζεται στη σύγκριση με τον κατώτατο μισθό των απασχολουμένων με σχέση εξαρτημένης εργασίας, οι οποίοι τελούν υπό διαφορετικές επαγγελματικές και εισοδηματικές συνθήκες σε σχέση με τους ασκούντες ατομική επιχείρηση.
Στοιχεία για 2023
Μείωση του αριθμού των φορολογικών δηλώσεων, αλλά αύξηση των δηλωθέντων εισοδημάτων προκύπτει από τα στοιχεία της ΑΑΔΕ για το 2023, σε σύγκριση με το 2022. Το συνολικό εισόδημα που δήλωσαν οι Έλληνες και οι Ελληνίδες φορολογούμενοι ανήλθε στο ποσό των 91,674 δισεκ. ευρώ καταγράφοντας αύξηση σε σχέση με ένα έτος πριν, που έφτασε τα 7,4 δισεκ. ευρώ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, για το φορολογικό έτος του 2023, που αφορούν τα εισοδήματα του 2022, η πλειοψηφία των φορολογουμένων δηλώνει αποδοχές κάτω των 10.000 ευρώ ετησίως. Συγκεκριμένα, το 2023 υποβλήθηκαν 6.560.865 δηλώσεις φόρου (ο αριθμός των φορολογουμένων με συζύγους, συμβιούντες κ.λπ. ήταν 8.893.254) για τα εισοδήματα του 2022, αριθμός μειωμένος κατά 44.407 δηλώσεις ή κατά 0,7% σε σχέση με το 2022, που είχαν υποβληθεί 6.605.272.
Μηδενικά εισοδήματα
Η μερίδα του λέοντος ανήκει στην κατηγορία των φορολογουμένων που δήλωσαν εισοδήματα από 0 έως 10.000 ευρώ και αυτοί είναι 5.498.573, ή το 62% του συνόλου.
-1,761 εκατομμύρια φορολογούμενοι ή το 19,84%, δηλώνει ατομικό εισόδημα από 12.000 έως 20.000 ευρώ τον χρόνο.
-890.235 φορολογούμενοι ή 10% δηλώνει ατομικό εισόδημα από 20.000 έως 50.000 ευρώ τον χρόνο.
-64.811 φορολογούμενοι ή 0,9% δηλώνει ατομικό εισόδημα από 50.000 ευρώ μέχρι 100.000 ευρώ.
-19.205 φορολογούμενοι δηλώνουν εισόδημα πάνω από 100.000 ευρώ τον χρόνο. Με βάση τα στατιστικά δελτία εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων έδωσε στη δημοσιότητα η ΑΑΔΕ, το δηλωθέν εισόδημα έφτασε τότε τα 84,207 δισεκ. ευρώ.
Από τα αξιοσημείωτα του «φορολογικού χάρτη» του 2023 είναι:
-Αυξήθηκε σε 780.900 από 659.258 το 2022 ο αριθμός των φορολογουμένων που δηλώνουν μηδενικό εισόδημα.
-Σχεδόν το 64% των επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων εμφάνισαν στην εφορία εισοδήματα έως 10.000 ευρώ ενώ συνολικά από επιχειρηματική δραστηριότητα δηλώθηκαν 5,1 δισ. ευρώ.
-Ο αριθμός των νοικοκυριών που βρίσκεται στη ζώνη δηλωθέντων εισοδημάτων από 20.000 έως και 50.000 ευρώ αυξήθηκε.
-Το μέσο δηλωθέν εισόδημα των νοικοκυριών ανήλθε σε 13.973. ευρώ από 12.748 το 2022.
-Σε 3,93 εκατ. ανέρχονται οι άγαμοι φορολογούμενοι με συνολικό δηλωθέν εισόδημα ύψους 34 δισεκ. ευρώ.
-1,3 εκατ. είναι τα ζευγάρια χωρίς παιδιά με εισοδήματα 27,14 δισ. ευρώ.
-Με 1 παιδί δηλώνουν 619.747 μισθωτοί, συνταξιούχοι και επαγγελματίες με δηλωθέντα εισοδήματα 12,92 δισεκ. ευρώ.
-Με 2 παιδιά δηλώνουν 563.177 φορολογούμενοι με εισοδήματα 14,23 δισεκ. ευρώ.
-Με 3 παιδιά δηλώνουν 115.772 φορολογούμενοι με δηλωθέντα εισοδήματα 2,79 δισεκ. ευρώ.
-Πολύτεκνοι είναι 24.416 φορολογούμενοι με εισοδήματα 498,75 εκ. ευρώ από τους οποίους οι 19.330 δηλώνουν 4 παιδιά και συνολικά εισοδήματα 420,8 εκατ. ευρώ.
⇒ Οι 274.423 ελεύθεροι επαγγελματίες, το προηγούμενο έτος δήλωσαν σε ποσοστό 64,2% εισοδήματα έως 10.000 ευρώ.
Τα αναλυτικά εισοδήματα που δήλωσαν οι επαγγελματίες είναι:
-το 45,2% δήλωσε καθαρά κέρδη έως 5.000 ευρώ
-το 19,1% δήλωσε καθαρά κέρδη 5.000 – 10.000 ευρώ
-το 18,9% δήλωσε 10.000 – 20.000 ευρώ
-το 7,6% δήλωσε 20.000 – 30.000 ευρώ
-το 5,8% δήλωσε 30.000 – 50.000 ευρώ
-το 2% δήλωσε 50.000 – 75.000 ευρώ
-το 0,7% δήλωσε 75.000 – 100.000 ευρώ
-το 0,6% δήλωσε 100.000 – 200.000 ευρώ
-το 0,1% δήλωσε 200.000 – 500.000 ευρώ
-το 0,01% δήλωσε άνω των 900.000 ευρώ
Όσον αφορά τους μισθωτούς και συνταξιούχους, δήλωσαν:
-το 20,2% εισόδημα έως 5.000 ευρώ
-το 25,6% δήλωσε εισόδημα 5.000- 10.000 ευρώ
-το 33,7% δήλωσε 10.000 -20.000 ευρώ
-το 11,5% εισόδημα 20.000-30.000 ευρώ
-το 7% εισόδημα 30.000-50.000 ευρώ
-το 1,4% εισόδημα 50.000-75.000 ευρώ
-το 0,3% δήλωσαν εισόδημα 75.000-10.000 ευρώ
-το 0,2% εισόδημα 100.000-200.000 ευρώ
-το 0,02% εισόδημα από 200.000 έως και άνω των 900.000 ευρώ