Ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Fitch ανέβασε το αξιόχρεο της Ελλάδας στη βαθμίδα BBB με σταθερές προοπτικές, από την προηγούμενη BBB- με θετικές προοπτικές.
Η Ελλάδα είχε αποκτήσει επενδυτική βαθμίδα από τον Fitch τον Δεκέμβριο του 2023, ενώ τον Μάιο η προοπτική του αξιόχρεου είχε αναβαθμιστεί σε θετική.
Σταθερή μείωση του χρέους: O οίκος προβλέπει ότι ο λόγος δημόσιου χρέος προς ΑΕΠ θα μειωθεί κατά 9 ποσοστιαίες μονάδες το 2025, φτάνοντας στο 145%, μετά από μείωση 10 ποσοστιαίων μονάδων το 2024. Αυτό εξακολουθεί να είναι σχεδόν 3 φορές πάνω από τον μέσο όρο των κρατών με αξιολόγηση “BBB” (52%), αλλά πάνω από 60 μονάδες κάτω από το υψηλότερο επίπεδο του 2020 (209%), στη μεγαλύτερη μείωση μετά την πανδημία μεταξύ των κρατών που παρακολουθεί η Fitch. Ο οίκος αναμένει ότι το χρέος θα συνεχίσει να μειώνεται ραγδαία μεσοπρόθεσμα, προσεγγίζοντας το 120% έως το 2030 σύμφωνα με το βασικό σενάριο, υποστηριζόμενο από την ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ κατά 4% και πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ μετά το 2027. Τα ταμειακά αποθεματικά παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, περίπου στο 18% του ΑΕΠ, επιτρέποντας την πρόωρη αποπληρωμή ομολόγων και καλύπτοντας τις λήξεις των επόμενων τριών ετών.
Συνεχιζόμενη ισχυρή δημοσιονομική απόδοση: Η Fitch προβλέπει πλεόνασμα κοντά στο 1% του ΑΕΠ φέτος, παρόμοιο με την ισχυρή απόδοση του 2024 (1,3%), και πρωτογενές πλεόνασμα 4,8%. Αυτό αποτελεί σημαντική βελτίωση σε σχέση με το έλλειμμα 1,4% του ΑΕΠ το 2023 και συγκρίνεται πολύ ευνοϊκά με το τρέχον μέσο κατά μέσο όρο έλλειμμα του 3,7% για κράτη με αξιολόγηση “ΒΒΒ”. Η ισχυρή απόδοση αποτυπώνει τα διαρθρωτικά υψηλότερα έσοδα, λόγω της βελτίωσης των φορολογικών εσόδων και του αυστηρού ελέγχου των δαπανών.
Ο οίκος αξιολόγησης εκτιμά ότι ο προϋπολογισμός του 2026 θα παραμείνει πλεονασματικός, παρά την προγραμματισμένη ήπια δημοσιονομική χαλάρωση. Οι κυριότερες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν μειώσεις φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, με εκτιμώμενη επίπτωση 1,2 δισ. ευρώ (0,5% του ΑΕΠ) το 2026 και 1,6 δισ. ευρώ το 2027, ενισχύοντας κυρίως τα μεσαία εισοδήματα και στηρίζοντας την ανάπτυξη. Επιπλέον, 600 εκατ. ευρώ προβλέπονται για επιδότηση ενοικίου και στήριξη χαμηλοσυνταξιούχων, και 300 εκατ. ευρώ για αυξήσεις στον αμυντικό τομέα.
Παράλληλα, ο οίκος τονίζει τη συνέπεια της κυβέρνησης στη δημοσιονομική διαχείριση, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα ξεπέρασε τις απαιτήσεις του νέου δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ το 2024, πρώτος χρόνος εφαρμογής του.
Όσον αφορά το χρέος, οι κίνδυνοι θεωρούνται περιορισμένοι, χάρη στο ευνοϊκό προφίλ – μεγάλο μέσο χρόνο λήξης 19 έτη, χαμηλά επιτόκια και υψηλά ταμειακά διαθέσιμα – που λειτουργούν ως «μαξιλάρι» απέναντι σε πιθανές αναταράξεις στις αγορές ομολόγων.
Η ελληνική οικονομία συνεχίζει να παρουσιάζει σταθερή ανάπτυξη, παρά γεωπολιτικές και εμπορικές προκλήσεις. Από το 2023, το ΑΕΠ αυξάνεται κατά μέσο όρο περίπου 2%, υπερβαίνοντας τον μέσο ρυθμό ανάπτυξης της Ευρωζώνης, με προβλέψεις να διατηρείται κοντά σε αυτό το επίπεδο τουλάχιστον έως το 2027. Η εγχώρια ζήτηση παραμένει ο βασικός μοχλός ανάπτυξης, υποστηριζόμενη από τις επενδύσεις του προγράμματος “Next Generation EU”, τη βελτίωση των ισολογισμών των νοικοκυριών και τη σταθερή αύξηση της απασχόλησης.
Η αναβάθμιση έρχεται λίγες ώρες μετά τις δηλώσεις του Κυριάκου Πιερρακάκη για πρόωρη αποπληρωμή του πρώτου μνημονίου και την έκθεση της Moody’s που χαρακτηρίζει την Ελλάδα «πρωταθλήτρια στη μείωση του χρέους». Η Fitch τονίζει ότι η θετική πορεία στηρίζεται στη δημοσιονομική σταθερότητα, τα πρωτογενή πλεονάσματα, τη συνετή διαχείριση του κόστους δανεισμού και την συνεχιζόμενη ανάπτυξη, που έχουν αλλάξει το διεθνές κλίμα υπέρ της χώρας την τελευταία εξαετία.
Η Moody’s εκτιμά ότι η Ελλάδα θα είναι ανάμεσα στις λίγες χώρες που θα μειώσουν σημαντικά το χρέος τους το 2026, ξεπερνώντας τις 4 ποσοστιαίες μονάδες. Οι αναλυτές του οίκου τονίζουν ότι αυτή η επίδοση οφείλεται στη συνετή δημοσιονομική πολιτική της χώρας, με έμφαση στη μείωση του δανεισμού και την εξυπηρεσιμότητα του χρέους.
Παράλληλα, η Moody’s επισημαίνει ότι η Κύπρος και η Ιρλανδία αναμένεται επίσης να μειώσουν το χρέος τους, αν και σε μικρότερο βαθμό σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, αποτέλεσμα των μεταρρυθμίσεων της τελευταίας δεκαετίας. Οι αναλυτές προσθέτουν ότι οι περισσότερες χώρες με μεγάλες μειώσεις χρέους το 2026 έχουν χαμηλή πιστοληπτική διαβάθμιση, με εξαίρεση την Ελλάδα, η οποία παραμένει σταθερή και αξιόπιστη.
Παρά τις θετικές προοπτικές, ο οίκος υπογραμμίζει ότι συνολικά οι χώρες αντιμετωπίζουν πιέσεις από τη βραχυπρόθεσμη φύση της χάραξης πολιτικής, τη χαμηλή ανάπτυξη και τα υψηλά χρέη. Οι εξελίξεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη και οι μεταρρυθμίσεις μπορεί να οδηγήσουν σε περαιτέρω αναβαθμίσεις, αλλά η προσοχή παραμένει στις μακροπρόθεσμες προκλήσεις.
Οι δηλώσεις Πιερρακάκη στο Bloomberg
Δέκα χρόνια νωρίτερα θα αποπληρώσει η Ελλάδα τα δάνεια του πρώτου μνημονίου, όπως ανέφερε χθες ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε δηλώσεις του στο Bloomberg, από τις Βρυξέλλες όπου βρίσκεται για τις συνεδριάσεις του Eurogroup και του ECOFIN.
Όπως είπε ο υπουργός η πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του πρώτου προγράμματος διάσωσης θα ενισχύσει τη δημοσιονομική αξιοπιστία της χώρας η οποία αποτελεί πλέον σταθερό κανόνα. Πρόθεση της κυβέρνησης είναι να αποπληρωθούν τα δάνεια αυτά έως το 2031, δέκα χρόνια πριν από το αρχικά προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα.
Σήμερα, η χώρα οφείλει 31,6 δισ. ευρώ από τα αρχικά 52,9 δισ. ευρώ της Δανειακής Διευκόλυνσης του 2010, ενώ η επιτάχυνση των πληρωμών αναμένεται να συμβάλει στη σταδιακή εξομάλυνση του προφίλ χρέους μετά το 2032.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, η Ελλάδα εξετάζει την άντληση έως 8 δισ. ευρώ από τις αγορές το 2026, έναντι 7,5 δισ. ευρώ φέτος.