Η υπουργός Εσωτερικών, Νίκη Κεραμέως, αιφνιδίασε του πάντες καταθέτοντας τροπολογία ώστε η επιστολική ψήφος να εφαρμόζεται και στις εθνικές εκλογές καθώς – όπως είπε – «άνοιξε ο δρόμος».
Μιλώντας στην Ολομέλεια για το νομοσχέδιο που εισάγει την επιστολική ψήφο στις ευρωεκλογές είπε πως «η ευρεία συναίνεση επί της αρχής αποτελεί ένα ιδιαιτέρως θετικό μήνυμα, αφού αποδεικνύει ότι για μια μεγάλη δημοκρατική αλλαγή, μπορούμε να λειτουργήσουμε πέρα και πάνω από μικροκομματικές αντιπαραθέσεις. Πέρα και πάνω από κόμματα. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και η Κυβέρνηση, θεωρούμε ότι η συζήτηση αυτού του νομοσχεδίου και η συναίνεση που επετεύχθη την περασμένη εβδομάδα, ανοίγει τον δρόμο για μία ακόμα μεγάλη αλλαγή. Την καθιέρωση της επιστολικής ψήφου για τους Έλληνες πολίτες που ζουν στο εξωτερικό, όχι μόνο στις ευρωεκλογές και τα δημοψηφίσματα, αλλά και στις εθνικές εκλογές. Αυτό ακριβώς προβλέπει η τροπολογία που καταθέτουμε και η οποία απαιτεί την ψήφο τουλάχιστον 200 Βουλευτών για να ισχύσει σύμφωνα με τις επιταγές του Συντάγματος. Πρόκειται για δημοκρατικό χρέος και ιστορική ευκαιρία και γι’ αυτό και είναι μεγάλη η ευθύνη που βαραίνει τον κάθe βουλευτή πέρα και πάνω από κόμματα».
Ποιοι και πως ψηφίζουν με την επιστολική ψήφο
Εν τω μεταξύ, στην Ολομέλεια της Βουλής εισήχθη για συζήτηση το νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών με το οποίο καθιερώνεται, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, η επιστολική ψήφος ως μέσο διευκόλυνσης της άσκησης του εκλογικού δικαιώματος των εκλογέων για τις ευρωεκλογές και τα εθνικά δημοψηφίσματα. Ειδικότερα, το εν λόγω νομοσχέδιο για την επιστολική ψήφο, δεν χορηγεί δικαίωμα ψήφου, διευκολύνει όμως την άσκηση του δικαιώματος ψήφου.
Δηλαδή όλοι οι Έλληνες που έχουν δικαίωμα ψήφου και όσοι ζουν στο εξωτερικό και όσοι ζουν στην Ελλάδα και επιθυμούν, θα μπορούν πλέον να ψηφίσουν με επιστολική ψήφο. Στη φάση της επεξεργασίας του νομοσχεδίου στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, επί της αρχής, «ναι» δήλωσαν Νέα Δημοκρατία, ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ.
«Όχι» δήλωσαν ΚΚΕ και Νίκη. Επιφύλαξη για την τελική τους στάση στην ολομέλεια έχουν δηλώσει Ελληνική Λύση, Σπαρτιάτες, Νέα Αριστερά και Πλεύση Ελευθερίας. Η Διάσκεψη των Προέδρων έχει αποφασίσει να διατεθούν έως και τρεις συνεδριάσεις, καθώς εκτιμά ότι θα εγγραφούν πολλοί βουλευτές για να λάβουν τον λόγο, ενώ σήμερα αναμένονται και παρεμβάσεις από τους πολιτικούς αρχηγούς. Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών με τις τιθέμενες διατάξεις:
-θεσπίζεται η δημιουργία ηλεκτρονικής εφαρμογής για την υποβολή των αιτήσεων των εκλογέων για τη δυνατότητα άσκησης του εκλογικού τους δικαιώματος με επιστολική ψήφο.
-Οι αιτήσεις μπορούν να υποβληθούν στην ηλεκτρονική εφαρμογή έως σαράντα (40) ημέρες πριν τη διενέργεια των εκλογών. Ο εκλογέας εισέρχεται στην εφαρμογή με τους προσωπικούς του κωδικούς-διαπιστευτήρια της Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ. (taxisnet) και η αίτηση επιβεβαιώνεται με χρήση κωδικού μιας χρήσης σε κινητό τηλέφωνο και ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (One Time Password), η οποία αναβαθμίζει το επίπεδο ασφαλείας.
-Δεν εμπλέκονται στη διαδικασία τα πολιτικά κόμματα ή οι υποψήφιοι, είτε στην αποστολή είτε στην παραλαβή των φακέλων. -Προβλέπονται δε αυστηρές ποινές σε όποιον διακινεί τον φάκελο ψηφοφορίας ή τον ανοίγει χωρίς αυτό να προβλέπεται από τις διατάξεις του νόμου.
-Οι φάκελοι πρέπει να έχουν φτάσει στα χέρια της Επιτροπής Συλλογής Ψηφοδελτίων Επιστολικής Ψήφου έως τις 17:00, δηλαδή το απόγευμα της παραμονής της ημέρας των εκλογών.
-το νομοσχέδιο σαφώς αναγράφει την καταληκτική ημερομηνία παραλαβής των αιτήσεων από την Επιτροπή Συλλογής Ψηφοδελτίων Επιστολικής Ψήφου. Σχετικά με την εγκυρότητα του ψηφοδελτίου αναγράφονται εξαντλητικά όλες οι περιπτώσεις.
-περιγράφονται αναλυτικά οι διαδικασίες καταμέτρησης των ψήφων, ο τόπος καταμέτρησης, ο χρόνος έναρξης διαλογής των ψήφων, η διαδικασία εξαγωγής αποτελέσματος
-ορίζεται ξεκάθαρα ότι τα κόμματα μπορούν να ορίσουν εκπροσώπους και στην Επιτροπή Συλλογής Επιστολικής Ψήφου αλλά και στις Εφορευτικές Επιτροπές Διαλογής Επιστολικής Ψήφου.
Αναφορικά με το θέμα της ασφαλούς διαδικασίας και της μυστικότητας της ψήφου και σε αυτή την κατεύθυνση:
-Οι αιτήσεις των εκλογέων γίνονται σε ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή με τα διαπιστευτήρια που έχει ο εκλογέας, ενώ χρησιμοποιείται κωδικός μιας χρήσης με χρήση κινητού τηλεφώνου και ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (άρθρο 8).
-Δίνεται η δυνατότητα υποβολής της αίτησης και στα προξενεία και στα κέντρα εξυπηρέτησης πολιτών, με χρήση και της υπηρεσίας «my kep live».
-Δεν μπορεί να ψηφίσει με φυσική παρουσία ο εκλογέας ο οποίος έχει δηλώσει ότι επιθυμεί να ασκήσει το εκλογικό του δικαίωμα με επιστολική ψήφο, παρά μόνο υπό πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις στην περίπτωση που δεν απέστειλε τον φάκελο επιστροφής ή ο φάκελος δεν παρελήφθη εμπροθέσμως.
-Οι Επιτροπές Συλλογής Επιστολικής Ψήφου και οι Εφορευτικές Επιτροπές Διαλογής Επιστολικής Ψήφου είναι υπό την προεδρία δικαστικού και τα μέλη τους είναι νομικοί.
-Οι ειδικές κάλπες φύλαξης φακέλων επιστροφής επιστολικών ψήφων σφραγίζονται καθημερινά με ειδική διαδικασία και υπάρχει συνεχής καταγραφή σε κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης των χώρων όπου βρίσκονται. Το δε υλικό διατηρείται στο Πρωτοδικείο Αθηνών επί τριετία. Η Ελληνική Αστυνομία αναλαμβάνει τη φύλαξη του χώρου (παρ. 4 και 5 άρθρο 10).
-Ορίζεται Γενικός Έφορος, Αντιπρόεδρος ή μέλος του Αρείου Πάγου, ο οποίος επιβλέπει την όλη διαδικασία (άρθρο 18).
-Ο εκλογέας παρακολουθεί με σύστημα ιχνηλάτησης (tracking) την πορεία του φακέλου του, μόλις αυτός αποσταλεί από το Υπουργείο Εσωτερικών. (παρ. 4 άρθρου 11).
-Οι εταιρείες ταχυδρομικών και ταχυμεταφορικών υπηρεσιών λειτουργούν και την παραμονή της ημέρας διεξαγωγής των εκλογών, ώστε να φτάσουν εγκαίρως οι επιστολικές ψήφοι (παρ. 2 άρθρου 14).
-Λαμβάνεται ειδική μέριμνα για περιπτώσεις αντικατάστασης της αίτησης του εκλογέα και του ψηφοδελτίου δίχως να τίθεται σε κίνδυνο η μυστικότητα της ψήφου (άρθρο 12).
-Οι φάκελοι ψηφοφορίας, όπου βρίσκεται το ψηφοδέλτιο είναι πλήρως ανώνυμοι και δεν μπορούν να ταυτοποιηθούν με τον εκλογέα (άρθρο 12).