Την επιβολή εμπάργκο όπλων στην Τουρκία προτείνει με τροπολογίες του στην Ετήσια Έκθεση για την εφαρμογή της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας ο Αντιπρόεδρος της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών και Επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Γιάννης Μανιάτης.
Στις τροπολογίες που κατατέθηκαν στην Επιτροπή Άμυνας και Ασφάλειας σημειώνει ότι με την Τουρκία να παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα Ελλάδας και Κύπρου, να παρεμποδίζει την αξιοποίηση των φυσικών πόρων σε Ανατολική Μεσόγειο, να συνεχίζει την απειλή πολέμου κατά της Ελλάδος και να κατέχει παράνομα τη Βόρεια Κύπρο, δεν μπορεί να υπάρχει ούτε καν συζήτηση για τη συμμετοχή της Τουρκίας, τόσο στο πρόγραμμα rearmEU και SAFE, όσο και στη νέα Αρχιτεκτονική Ασφαλείας της Ένωσης.
Επιπλέον, ζητά από τα κράτη μέλη να σταματήσουν τις πωλήσεις όπλων στην Τουρκία, η οποία παραβιάζει την Κοινή Θέση του Συμβουλίου του 2008 για τις εξαγωγές όπλων σε τρίτες χώρες και συγκεκριμένα τα κριτήρια 4 για τη διασφάλιση της περιφερειακής ειρήνης, ασφάλειας και σταθερότητας και 5 για την εθνική ασφάλεια των κρατών μελών και των εδαφών τους.
Στο πλαίσιο αυτό επισημαίνει μάλιστα και την αύξηση τους τελευταίους μήνες των τουρκικών παραβιάσεων τόσο του ελληνικού εναερίου χώρου, όσο και των ελληνικών χωρικών υδάτων, γεγονός που καυτηρίασε και στην πρόσφατη παρέμβασή του στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενώπιον της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, που πραγματοποιεί επίσκεψη στην Άγκυρα, υπέγραψε συμφωνία ύψους 8 δισεκατομμυρίων λιρών με την Τουρκία για 20 αεροσκάφη Eurofighter Typhoon.
Είναι η πρώτη επίσκεψη του Βρετανού πρωθυπουργού στην Τουρκία, με την οποία είχε υπογραφεί προσύμφωνο για τα Eurofighter τον Ιούλιο.
Η συμφωνία για τα αεροσκάφη Eurofighter ήρθε καθώς οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ εμβαθύνουν την αμυντική συνεργασία. Η Άγκυρα επιδιώκει να αξιοποιήσει τα προηγμένα αεροσκάφη για να ενισχύσει την αεροπορική της ισχύ και να ανακτήσει το έδαφος έναντι των περιφερειακών αντιπάλων της, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ.
Τούρκοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι αεροπορικές επιθέσεις του Ισραήλ στο Ιράν, τη Συρία, αλλά και στον Λίβανο και το Κατάρ, ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους η Άγκυρα ήθελε να επισπεύσει την αγορά των Eurofighter. Στόχος της είναι να αναβαθμίσει την αεράμυνά της.
Να σημειωθεί ότι το Ισραήλ είναι η περισσότερο προηγμένη στρατιωτική δύναμη της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου, με εκατοντάδες μαχητικά F-15, F-16 και F-35 που έχει προμηθευτεί από τις ΗΠΑ.
Η Τουρκία συζητά με την Ουάσιγκτον την αγορά αεροσκαφών F-35, ωστόσο έως σήμερα οι προσπάθειές της δεν έχουν ευοδωθεί.
Σύμφωνα με το Reuters, η Άγκυρα είχε προτείνει στους Ευρωπαίους συμμάχους της και στις ΗΠΑ τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να προμηθευτεί γρήγορα προηγμένα μαχητικά αεροσκάφη, εν μέσω συνομιλιών για την αγορά 40 Eurofighter Typhoon, καθώς και αμερικανικών F-16 και F-35.
Άμεση παραλαβή 12 αεροσκαφών
Σύμφωνα με πηγή, βάσει της συμφωνίας αυτής, η Τουρκία θα λάβει αμέσως 12 Eurofighter, αν και μεταχειρισμένα, από το Κατάρ και το Ομάν, για να καλύψει τις άμεσες ανάγκες της. Την περασμένη εβδομάδα, ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επισκέφθηκε το Κατάρ και το Ομάν. Στην ατζέντα ήταν και το σχέδιο αγοράς των ευρωπαϊκών πολεμικών αεροσκαφών.
Τα υπόλοιπα νέα αεροσκάφη θα παραδοθούν τα επόμενα χρόνια.
Τον Ιούλιο, η Άγκυρα και το Λονδίνο υπέγραψαν την προκαταρκτική συμφωνία αγοράς που εγκρίθηκε από τα μέλη της κοινοπραξίας Eurofighter, τη Βρετανία, τη Γερμανία, την Ιταλία και την Ισπανία.
Η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ, μετά τις ΗΠΑ, ενώ είναι και ανερχόμενη δύναμη στις εξαγωγές μαχητικών drones. Η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ βλέπουν στην Άγκυρα μια δύναμη που θα μπορούσε να ενισχύσει την άμυνα της Συμμαχίας στα ανατολικά, ενώ ενδεχομένως θα μπορούσε να συμμετάσχει σε μια μελλοντική δύναμη σταθεροποίησης μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Τουρκία και Eurofighter: Η σάγκα
«Η Τουρκία και τα Eurofighter είναι μια ιστορία γεμάτη ενθουσιασμό», σύμφωνα με τον Άαρον Στάιν, πρόεδρο του Ινστιτούτου Έρευνας Εξωτερικής Πολιτικής, που μίλησε στο Euractiv.
Σύμφωνα με τον Στάιν, η Άγκυρα είχε απορρίψει μια προσφορά να ενταχθεί στην ευρωπαϊκή κοινοπραξία, εστιάζοντας αντ’ αυτού στο πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών των ΗΠΑ. «Η Άγκυρα προσκλήθηκε να ενταχθεί στην κοινοπραξία ή να γίνει ισότιμο μέλος μερικές φορές, αλλά επέλεξε το F-35», είπε.
Το 2019, όμως, η Τουρκία προχώρησε στην αγορά του ρωσικού πυραυλικού συστήματος S-400. Τότε, η Ουάσιγκτον απέκλεισε την Άγκυρα από το πρόγραμμα μαχητικών F-35. Και η Τουρκία αναγκάστηκε να στρέψει το ενδιαφέρον της στην Ευρώπη ξανά.
Η Γερμανία αρχικά μπλόκαρε την πώληση του Eurofighter λόγω της στάσης της Τουρκίας στον πόλεμο στη Γάζα. Ωστόσο, τον Ιούλιο ήρε τις αντιρρήσεις της. Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς πρόκειται να συναντηθεί με τον Ερντογάν στην Άγκυρα την Πέμπτη.